Molaj plastaj boteloj trempas centojn da kemiaĵoj en trinkakvon

Lastaj esploroj vekis alarmon pri la eblaj sanefikoj de trinkakvo el plastaj boteloj, kaj sciencistoj maltrankviliĝas, ke kemiaĵoj lesivantaj en la likvaĵon povus havi nekonatajn efikojn sur homan sanon. Nova studo esploras la fenomenon de reuzeblaj boteloj, rivelante la centojn da kemiaĵoj, kiujn ili liberigas en la akvon, kaj kial pasigi ilin tra la lavmaŝino povus esti malbona ideo.
La studo, farita de esploristoj ĉe la Universitato de Kopenhago, fokusiĝis al la tipoj de molaj premboteloj uzataj en sportoj. Kvankam ĉi tiuj estas tre oftaj tra la mondo, la aŭtoroj diras, ke ekzistas grandaj mankoj en nia kompreno pri kiel la kemiaĵoj en ĉi tiuj plastoj migras en la trinkakvon, kiun ili tenas, do ili faris eksperimentojn por plenigi kelkajn el la mankoj.
Kaj novaj kaj tre uzitaj trinkaĵboteloj estis plenigitaj per ordinara krana akvo kaj lasitaj stari dum 24 horoj antaŭ kaj post lavmaŝina lavciklo. Uzante mas-spektrometrion kaj likvan kromatografion, la sciencistoj analizis la substancojn en la likvaĵo antaŭ kaj post maŝinlavado kaj post kvin ellavaĵoj per krana akvo.
“Estis la sapa substanco sur la surfaco, kiu plej multe liberiĝis post lavado per maŝinilo,” diris la ĉefa aŭtoro Selina Tisler. “Plej multaj el la kemiaĵoj el la akvobotelo mem ankoraŭ restas post lavado per maŝinilo kaj ekstra ellavado. La plej toksaj substancoj, kiujn ni trovis, fakte kreiĝis post kiam la akvobotelo estis metita en la lavmaŝinon — supozeble ĉar lavado eluzas la plaston, kio pliigas lesivadon.”
Sciencistoj trovis pli ol 400 malsamajn substancojn en la akvo el plastaj materialoj, kaj pli ol 3 500 substancojn el lavmaŝina sapo. La plej multaj el ĉi tiuj estas nekonataj substancoj, kiujn esploristoj ankoraŭ ne identigis, kaj eĉ el tiuj, kiujn oni povas identigi, almenaŭ 70 procentoj de ilia tokseco estas nekonataj.
“Ni estis ŝokitaj de la granda nombro da kemiaĵoj trovitaj en la akvo post 24 horoj en la botelo,” diris la aŭtoro de la studo Jan H. Christensen. “Estas centoj da substancoj en la akvo — inkluzive de substancoj, kiuj neniam antaŭe troviĝis en plasto, kaj eble substancoj, kiuj estas damaĝaj al la sano. Post lavciklo en lavmaŝino, estas miloj da substancoj.”
La substancoj, kiujn la sciencistoj eksperimente malkovris, inkluzivis fotoiniciatintojn, molekulojn konatajn pro toksaj efikoj al vivantaj organismoj, kiuj eble fariĝas kancerogenaj kaj endokrinaj interrompantoj. Ili ankaŭ trovis plastajn moligilojn, antioksidantojn kaj ŝim-liberigajn agentojn uzatajn en plasta fabrikado, same kiel dietiltoluidinon (DEET), la plej oftan aktivaĵon en moskitforpuŝiloj.
Sciencistoj kredas, ke nur kelkaj el la detektitaj substancoj estis intence aldonitaj al la boteloj dum la fabrikada procezo. La plej multaj el ili eble formiĝis dum uzo aŭ produktado, kie unu substanco eble konvertiĝis en alian, kiel ekzemple la plasta moligaĵo, kiun ili suspektas konvertiĝus al DEET kiam ĝi degradiĝas.
„Sed eĉ kun konataj substancoj, kiujn fabrikantoj intence aldonas, nur frakcio de la tokseco estis studita,“ diris Tissler. „Do, kiel konsumanto, vi ne scias, ĉu iu alia havos negativan efikon sur vian sanon.“
La studo aldoniĝas al kreskanta aro da esploroj pri kiel homoj konsumas vastajn kvantojn da kemiaĵoj per siaj interagoj kun plastaj produktoj, kaj plue ilustras la multajn nekonataĵojn en la kampo.
„Ni tre zorgas pri malaltaj niveloj de pesticidoj en trinkakvo,“ diris Christensen. „Sed kiam ni verŝas akvon en ujon por trinki, ni mem ne hezitas aldoni centojn aŭ milojn da substancoj al la akvo. Kvankam ni ankoraŭ ne povas diri, ĉu la substancoj en la reuzebla botelo influos nian sanon, mi tamen uzus vitran aŭ bonan botelon el neoksidebla ŝtalo en la estonteco.“